Etapa Palas de Rei – Arzúa: guía do Camiño Francés

• Distancia: 28,8 km.
• Dificultade: media-alta, polo perfil de subidas e baixadas.

• Tempo estimado: 7 – 8 horas de camiñada.

• Cota máxima: 554 m (Palas de Rei).

• Cota mínima: 304 m (Ribadiso da Baixo).

• Puntos de auga: Abundantes en cada localidade e fontes no camiño.

• Confluencias: en Melide (km 14,8) únese o Camiño Primitivo e en Arzúa o do Norte. Verás moitos máis peregrinos que en etapas anteriores.
• Cambio de provincia: en O Coto deixas Lugo e entras na Coruña. Xa queda pouco para Santiago.
• Terreo e barro: case todo é por pistas cómodas e bosques de eucaliptos, pero se choveu hai barro preto do río Furelos. Leva calzado con bo agarre.
• O mellor: o polbo á feira de Melide, Ribadiso xunto ao río e o queixo de Arzúa.

• Ponte medieval de Furelos: considerada das máis fermosas do Camiño, xusto antes de entrar en Melide.
• Gastronomía en Melide: é case obrigatorio probar o polbo á feira ou os melindres. Con ese combustible chegas ben a Arzúa, onde te agardan unha boa cea e o queixo do pobo.
• Ribadiso da Baixo: un recuncho moi fermoso xunto ao río Iso. É o último descanso antes da subida final cara a Arzúa.
• O teu descanso en Arzúa: tras case 29 km, en Casa Buen Camino podes cear na nosa terraza de 40 m² con churrasqueira e descansar nunha casa enteira para o teu grupo.

Aínda que o cuentaquilómetros marque 28,8 km, o sobe e baixa continuo e o asfalto fan que se note máis do que indican os números.

O perfil dificulta levar un ritmo constante. Pero a estas alturas xa sabes que Santiago está preto, e iso axuda moito nos últimos repechos antes de Arzúa.

Atención á subida final desde Ribadiso. É un bo sitio para mollar os pés, pero non te durmas: aínda quedan uns 2,6 km ata Arzúa, cun último esforzo antes de chegar á zona chá.

1. Saída de Palas de Rei: Arte Militar e Románico (0 – 3,4 km)

Partimos do Km 0 en Palas de Rei. Ao saír da vila, verás indicacións cara ao Castelo de Pambre. Se dispós de tempo, este desvío de 5 km levarate ao mellor exemplo de arquitectura militar medieval de Galicia (podes consultar visitas en Turismo de Galicia).

De volta ao trazado oficial, o marco 64 dános a benvida a San Sebastián de Carballal. Camiñaremos baixo frondosos bosques de eucaliptos e carballos nun treito propenso ao barro en zonas como Lacua, onde unha fileira de lousas de pedra nos salvará de enlamarnos. Ao chegar a San Xulián do Camiño, a súa igrexa románica do século XII recíbenos co seu imponente ábsida.

2. O Val do Pambre e a Historia en Porto de Bois (3,4 – 8,5 km)

Baixamos por unha corredoira moi bonita cara ao río Pambre ata chegar a Pontecampaña. Segue un treito precioso: un sendeiro encaixado entre rochas e ramas retorcidas, deses que parecen de conto. Tras pasar por Casanova, cruzamos o rego do Vilar en Porto de Bois. Este lugar, hoxe pacífico, foi escenario no século XIV dunha cruenta batalla dinástica entre Henrique de Trastámara e o conde de Lemos, unha loita que marcou a historia da nobreza galega. Pouco despois, en Campanilla, diremos adeus aos case 97 km percorridos na provincia de Lugo.

3. Leboreiro: A Entrada na Coruña (8,5 – 13 km)

Na aldea de O Coto entramos oficialmente na Coruña, a última provincia da nosa peregrinación. Axiña chegamos a Leboreiro, o antigo Campus Leporarius (campo das lebres) citado no Codex Calixtinus. En Leboreiro pisaremos o mesmo trazado da calzada romana que usaban os peregrinos medievais.

• Que ver: As súas casas de pedra escoltan a Igrexa de Santa María (románico de transición). Fronte a ela verás a antiga Casa da Enfermería (hospicio do século XII fundado polos Ulloa) e un curioso cabazo, un hórreo tradicional en forma de xigantesco cesto para o millo. Tras cruzar o río Seco pola súa ponte do século XIV, atravesaremos o parque empresarial para descender finalmente ao río Furelos e a súa maxestuosa ponte medieval.

4. Melide: O Gran Cruce de Camiños (14,8 km)

Melide, centro xeográfico de Galicia, é o punto onde se nos unen os peregrinos do Camiño Primitivo. A partir de aquí, compartiremos senda cun bo \”puñado\” máis de compañeiros.

• Non o perdas: visita a Capela de San Roque, que conserva a portada da antiga igrexa de San Pedro, e admira o seu cruceiro do século XIV, considerado o máis antigo de toda Galicia.

• O peor: o paso polo polígono de Melide é un treito pesado

• Cultura e Sabor: O antigo Hospital de Sancti Spiritus hoxe alberga o Museo Terra de Melide, un lugar \”do pobo e para o pobo\”. Tras a cultura, toca o ritual: o polbo á feira, servido con aceite, sal e pemento, xunto aos doces tradicionais como os \”ricos\” e melindres.

5. Cara á Terra do Queixo: Castañeda e Ribadiso (14,8 – 25,8 km)

Saímos de Melide cruzando o río Catasol cara a Boente e a súa igrexa de Santiago, ata chegar a Castañeda. Aquí situábanse os antigos fornos de cal onde os peregrinos medievais depositaban as pedras traídas desde Triacastela para a construción da Catedral como penitencia tal e como se menciona no Códice Calixtino. O descenso lévanos a Ribadiso da Baixo, un recuncho moi agradable xunto ao río Iso. Tras cruzar a súa fermosa ponte medieval, verás o antigo Hospital de San Antón (s. XV), hoxe rehabilitado como un dos albergues máis bonitos do Camiño.

6. Meta en Arzúa: Tradición Agustina e Queixeira (28,8 km)

Subimos finalmente cara a Arzúa, onde converxen tamén os peregrinos do Camiño do Norte.

• No casco antigo: Verás as ruínas do Convento da Madalena (s. XIV) e a moderna Igrexa de Santiago, que honra ao Apóstolo como Peregrino e Matamouros.

• Unha tradición local: Desde 1975, Arzúa celebra a súa famosa Festa do Queixo. Despois dunha etapa tan esixente, un anaco de queixo Arzúa-Ulloa senta de marabilla.

• Servizos: hai moitas opcións de restauración. É unha etapa con moita infraestrutura e moita compañía.
• Ribadiso: meter os pés no río Iso é o mellor tratamento antes do último treito de asfalto cara a Arzúa.
• Enerxía: hai barro nalgúns treitos e moito asfalto ao sol. Coida a hidratación e o estado dos teus pés.
• Leboreiro: fíxate nos restos da calzada romana.
• Castañeda: aquí preparábase a cal para a catedral de Santiago.
• Ribadiso: é o último recuncho para descansar. Se é verán, trae o bañador. Despois queda un repecho duns 3 km ata o centro de Arzúa, así que non te confíes.

• Caixeiros: O último antes de Arzúa está en Melide.

• Saúde: Centro de Saúde en Melide e Arzúa (Punto de Atención Continuada).

• Farmacias: Palas, Melide e Arzúa (nas aldeas intermedias non hai).

É recomendable dividir esta etapa?

Moitos peregrinos dormen en Melide (km 15) para gozar do ambiente, e así o primeiro día só fan 15 km. É unha boa opción se preferes etapas máis suaves, aínda que te sales das etapas tradicionais. Se chegas a Arzúa, esperámoste en Casa Buen Camino para que descanses.

Onde se xunta o Camiño Francés co Primitivo e co do Norte?

O Primitivo únese en Melide e o do Norte en Arzúa. É moi bonito compartir historias con xente que vén de tres rutas distintas.

Onde selar a credencial?

Recomendámosche a igrexa de San Xulián, unha pulpería de Melide e a igrexa de Santiago en Arzúa. E ao chegar, o selo de Casa Buen Camino agárdate no acceso á vivenda.

Ficha de servizos: Etapa Palas de Rei – Arzúa